+(312) 52-37-64
kis__@elcat.kg

Жер титирөөнүн магнитудасы

(М) – жер титирөөлөрдөн улам пайда болгон серпилгич термелүүлөрдүн жалпы энергиясын мүнөздүп турган өлчөмсүз шарттуу чоңдук. Тигил же бул типтеги сейсмикалык толкун өткөн учурда, эпиборбордон тартып аралыкты эсепке алучу стандарттык түзөтүү киргизүү менен жазылып алынган кыртыштын эң чоң термелүүсүнүн амплитудасынын ондук логарифмасы катары аныкталат. Магнитуда жер титирөөнү бүтүн, глобалдуу окуя катары мүнөздөйт жана Жердин үстүңкү бетиндеги конкреттүү чекитте сезиле турган жер титирөөнүн интенсивдүүлүгүнүн көрсөткүчү болуп саналбайт. Баллдарда өлчөнө турган жер титирөөнүн интенсивдүүлүгү, очогуна чейинки аралыктан гана күчтүү көз каранды болбостон, гипоборборунун тереңдигине жана тоо тектеринин типтерине жараша бирдей магнитудагы жер титирөөлөрдүн күчү 2-3 баллга айырмаланышы мүмкүн. Магнитуданын баштапкы шкаласы Рихтер тарабынан 1935-жылы сунушталган. Бир нече ондогон жылдардын ичинде Рихтер шкаласы такталып жана жаңы байкоолорго шайкеш келтирилген. Азыр бир нече туунду шкалалар бар, бирок колдонууда магнитудалардын маанисин ката кетирүү менен Рихтер шкаласы деп аташат. Жана магнитуда – өлчөмсүз чоңдук болгондуктан, ал баллда өлчөнбөйт, ошондуктан: «5.0 магнитудалуу жер титирөө» деп колдонуу туура болот, «5 баллдык магнитудалуу жер титирөө», «Рихтер шкаласы боюнча 5 баллдык күчтөгү жер титирөө» эмес.

Артка